سنجش مشارکت مردم در انتخابات مجلس شورای اسلامی سال 1402

افکارسنجی ملت عوامل مؤثر بر مشارکت مردم در انتخابات مجلس را بررسی کرد

مرکز افکارسنجی ملت با همکاری مرکز بینش‌های رفتاری ایران، پروژه «سنجش مشارکت مردم در انتخابات مجلس شورای اسلامی سال ۱۴۰۲» را در دی‌ماه همان سال اجرا کرد تا عوامل مؤثر بر تصمیم و رفتار انتخاباتی شهروندان مورد ارزیابی قرار گیرد.

 

مشارکت سیاسی شهروندان همواره یکی از شاخص‌های مهم مشروعیت و پویایی نظام‌های سیاسی به شمار می‌رود. در نظام‌های مردم‌سالار، سطح مشارکت سیاسی نه تنها نشان‌دهنده اعتماد متقابل میان شهروندان و حکومت است، بلکه عاملی تعیین‌کننده برای انسجام اجتماعی، کاهش تعارض و تقویت رقابت سیاسی نهادمند محسوب می‌شود.

مطالعات گذشته در این خصوص تلاش کرده‌اند عوامل و محرک‌های مشارکت سیاسی را شناسایی کنند. در دو دهه اخیر، رویکردهای رفتاری و روانشناسی سیاسی این امکان را فراهم آورده‌ است تا فراتر از سنجش کمی مشارکت، دلایل واقعی تصمیم‌گیری افراد برای شرکت یا عدم شرکت در انتخابات بررسی شود. شرکت در انتخابات یکی از مهم‌ترین مصادیق مشارکت سیاسی است و بنابراین بررسی رفتار انتخاباتی مردم اهمیت ویژه‌ای یافته است.

پرسشنامه این پروژه بر اساس ادبیات نظری داخلی و بین‌المللی و با رویکرد روانشناسی و علوم رفتاری طراحی شده و پس از شناسایی ۳۲ عامل مؤثر، مراحل ارزیابی روایی و اجرای دو مرحله پایلوت انجام گرفت تا پرسشنامه نهایی تهیه شود. جامعه آماری شامل افراد ۱۸ سال به بالا در سراسر کشور بود و ۱۱۰۰ پرسشنامه به روش تلفنی گردآوری شد.

این گزارش نسبت به سایر مطالعات مشابه دارای مزایایی چون استفاده از مدل‌های نظری مبتنی بر علوم رفتاری و روانشناختی، اندازه‌گیری غیرمستقیم رفتار رأی‌دهی و بهره‌گیری از مدل‌سازی آماری پیشرفته است.