نگرش شهروندان به نقش دولت در مدیریت آسیبهای اجتماعی بررسی شد
پروژه «نگرش مردم به آسیبهای اجتماعی» توسط مرکز افکارسنجی ملت، در اسفند ماه ۱۴۰۰ و به پیشنهاد دفتر مطالعات اجتماعی مرکز پژوهشهای مجلس، با هدف شناسایی دیدگاههای عمومی نسبت به مداخله دولت در این حوزه اجرا شد.
یکی از پرسشهای اساسی در حوزه سیاستگذاری اجتماعی این است که دولت تا چه میزان و در چه زمینههایی باید در مقابله با آسیبهای اجتماعی مداخله کند. برخی صاحبنظران بر ضرورت مداخله حداکثری دولت تأکید دارند و معتقدند جامعه به تنهایی قادر به حل این مسائل نیست و دولت باید با برنامهریزی و تأمین بودجه مورد نیاز، سیاستهای حمایتی و پیشگیرانه را اجرا کند. در مقابل، گروهی دیگر با استناد به ظرفیت خودترمیمی جامعه، مداخله دولت را حداقلی میدانند و بر حل مسائل اجتماعی در سطح جامعه تأکید دارند. واقعیت آن است که مداخله دولت طیفی است که از عدم مداخله تا مداخله حداقلی و نهایتاً حداکثری متغیر است و شیوههای مختلفی برای آن قابل تصور است.
این کشمکش نظری گاه به سیاستگذاری و اجرای برنامهها نیز راه یافته است. برای مثال، در موضوع طلاق، برخی معتقدند این مسئله جنبه شخصی دارد و مداخله دولت باید حداقلی باشد، در حالی که گروه دیگر آن را تهدیدی برای بنیان خانوادهها میدانند و مداخله حداکثری دولت را ضروری میدانند. پیشنهادات این گروه شامل دشوارتر کردن فرایند طلاق، آموزش و ارائه مشاوره به خانوادهها است.
ضرورت پژوهش در این زمینه روشن است؛ شناخت دقیق ادراک و انتظار جامعه از مداخله دولت میتواند سیاستگذاران را در طراحی راهبردهای منطقی و همسو با افکار عمومی یاری کند و از تصمیمات غیرکارشناسانه جلوگیری نماید. به همین منظور، مرکز افکارسنجی ملت، به پیشنهاد دفتر مطالعات اجتماعی مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، پروژه «نگرش مردم به آسیبهای اجتماعی در کشور» را در اسفند ماه سال ۱۴۰۰ اجرا کرده است. جامعه آماری این پیمایش شامل همه افراد بالای ۱۸ سال در مراکز استانها بوده و دادهها از طریق مصاحبه تلفنی از ۱۰۰۰ نفر گردآوری شده است.
محورهای این پژوهش شامل بررسی میزان پذیرش مداخله دولت در آسیبهای اجتماعی، سطح توقعات مردم از دولت در مدیریت این مسائل و نوع سیاستها و برنامههای مورد انتظار شهروندان بود.